Türk Edebiyatı’nda Nameler

Edebiyat r1b 11/01/2021

Bilinmiş olduğu üzre name Farsça mektup, dergi, kitap anlamına gelir; fakat Eski Türk Edebiyatı’nda name bir yazın çeşidi olarak karşımıza çıkmaktadır.

beypazari-medyum-rahime-ve-ankara-medyumlarAbname: Su redifli kasidelere ve gazellere verilen addır.
Bahname: Nikah ve cinsel mevzuları işleyen kitaplardır.
Yıldızname: Yıldızların insan hayatına etkilerini mevzu edilir.
Ruzname: Günlük olayların anlatıldığı eserlerdir.
Taziyename: Yakını ölen birine taziye amacıyla yazılan mektuplardır.
Süleymanname: Kanuni Sultan Süleyman’ın sefer ve fetihlerinin anlatıldığı eserlerdir.
Tabirname: Rüya yorumlarına yer veren kitaplardır.
Falname: El falı, çiçek falı, remel, yıldız falı, kitap falı şeklinde falların anlatıldığı kitaplardır.
Habname: Rüya kitabı, uyku kitabı, rüya tabiri kitabı olarak bilinir.
Kahvename: Kahveyle ilgili yazılmış kasidelerdir.
Pendname: Nasihat vermek amacıyla yazılmış eserlere verilen addır.
Fetihname: Bir şehrin yada bir kalenin fethedilişini manzum yada mensur olarak yazılan yazınsal eserlerin genel adıdır.
Sakiname: Saki kelime anlamı olarak içki dağıtan anlama gelir. Saki, içki, içki çeşitleri, içki vasıta ve gereçleri, içkili toplantılar, sürahi şeklinde terimlerden bahseden eserlerdir.
Kıyafetname: İnsanın fiziki özelliklerinden yola çıkarak karakter özellikleri hakkında informasyon veren eserlerdir.
Seyahatname: Gezginlerin gezip görmüş olduğu bölgeleri anlattığı eserlerdir.
Mahlasname: Şairliğe yeni başlamış olan bir şaire, usta bir ozan tarafınca yazılan şiirlere verilen addır.
Fütüvvetname: Fütüvvet yoluna girenlerin uyması gerekenlerin anlatıldığı eserlerdir.
Kavisname: Okçuluk üstüne yazılmış eserlere verilen genel bir isimdir.
Menzilname: Okçulukta atış rekoru kıranlar için yazılan şiirlere verilen addır.
Menakıbname: Hz. Muhammed (sav), İslam halifeleri, sahabeler ve İslam büyüklerinin hayatlarını, üstün özelliklerini özetleyen eserlere verilen addır.
Selimname: Yavuz Sultan Selim’in çıkmış olduğu seferlerin anlatıldığı eserlerdir.
Gazavatname: Savaşları, akınları, zaferleri manzum ve mensur şekilde özetleyen eserlerdir.
Hamamname: Hamam eğlencelerini, güzelliklerini anlatmak için yazılan manzum eserlerin genel adıdır.
Surname: Padişahların adam evlatlarının sünnet düğünlerini, kızlarının ise düğünlerinin anlatıldığı eserlerdir.

Kaynakça:
Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki
Haluk İpekten, Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri
Agah Sırrı Levent, Divan Edebiyatı Kelimeler ve Remizler, Mazlumlar ve Mefhumlar

Yazar:Mustafa Bostan

#Eski Türk Edebiyatı #Mensur #Name #nazım #Türk Edebiyatı
Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.