Bombaların Kralı “Büyük İvan” Ya Da “Çar Bombası”

İcadlar r1b 12/01/2021

New Meksico’daki nükleer kontrol çalışmalarında, bu projenin öncü ve en mühim adı olan Robert Oppenheimer, kontrol esnasında bombanın ortaya çıkardığı çok önemli tesir ve yıkıcılık karşısında Eski bir Hindu metni olan Gita’lardan alıntı yaparak şunları demişti “Ben ölüm oldum, dünyaların yok edicisi.”

7446_tsarbomba1bigABD’in öncülük etmiş olduğu ve ”Mannhattan Projesi” olarak adlandırılan nükleer bomba yapım emek harcamaları 1945 senesinde sonuçlanarak ilk başarıya ulaşmış testlerden sonrasında bu bomba Japonya‘da kullanılmıştır. Burada yalnızca katastrofik bir yıkım değil bununla beraber insanlık uygarlığı açısından yeni ve daha ölümcül bir tehlikenin varlığı ortaya çıkarmıştır. Fisyon esasına dayanan atom bombasının icadından sonrasında ülkeler arası silahlanma yarışı daha tehlikeli ve süratli bir hal almış kısa zamanda atom bombasından onlarca kat daha kuvvetli hidrojen bombaları geliştirilmiştir ve geliştirilen bu bombalarla dünyanın adeta bir karpuz benzer biçimde tamamen yok edilmesinin bir tek anlık bir sorun olduğu anlaşılmıştır.

Kuramsal çalışmalarına Birleşik Devletler tarafınca başlanan hidrojen bombası Soğuk Savaşın gözünü yıkım ve güç hırsı bürümüş devletleri tarafınca sıkı bir silahlanma yarışının ana gündemi olmuştur. Abd ve Sovyetler arasındaki Küba Roket Krizi, Berlin Duvarı benzer biçimde çekişmelerin sonucu olarak Devrin Sovyet Devlet Lideri Nikita Kruşçev tarafınca, Birleşik Devletlere karşı bir güç gösterisi ve misilleme olarak yapılması istenmiştir.

Büyüklük Hırsı ve Ruslar

Dünyanın en büyük bombası olarak kabul edilen Çar Bombası ya da askeri kod adıyla AN602 ,Rus tarihindeki dünyaya meydan okuma ya da her şeyin en azametlisine haiz olma idealinin de bir sonucudur. Yakın plandan tarihin tozlu sayfaları karıştırıldığında hepsine de ”Çar”a ve çarlığa ilişkin manasında Çar adı verilen dünyanın en büyük çanı (Çar Kolokol Çanı), dünyanın en büyük harp topu(Çar Puşka Topu) benzer biçimde yapıt üretme geleneğinin bir halkası olduğu görülür.Ek olarak burada dikkat çeken bir öteki detay da şudur: Sovyet Komünizm felsefesinde Rus tarihinin monarşik Çarlık Dönemine ilişkin olan her şey gericiliğin ve karşı devrimin simgesi sayıldığından bu adlandırma bununla beraber Rus milliyetçiğinin bir yansıması olarak kabul edilebilir

Bombanın Gelişim Serüveni

7446_tsarassem4_480c20Bombanın patlatıldığı 30 Ekim 1961 tarihinden üç yıl öncesine kadar Büyük devletler içinde Nükleer Silahların Kısıtlanması Antlaşmaları imzalansa da bu süreçte gerçekleşen siyasal vakalar antlaşmaların aksine nükleer silahlanmayı hızlandırmıştır. Sovyetlerin halihazırda geliştirdiği ve bilim adamlarının üstünde çalmış olduğu nükleer projeler devam ederken Sovyet önder Nikita Kruşçev nükleer emek harcamaları yürüten bilim adamlarıyla bir toplantı düzenleyip devam eden projeleri durdurarak o senenin sonbaharına kadar sonradan Çar Bombası adında olan bu bombanın yapılması emrini vermiştir. Nikita Kruşçev toplantıya ”Emperyalistlere bir ders ve neler yapabileceğimizi gösteren bir yanıt olacak bu bomba” diyerek başlamış sözlerine. Kruşçevin sözleri aslına bakarsak bu devasa projenin birazcık da siyasal bir bildiri bulunduğunu göstermektedir.

Teknik Yönleriyle Çar Bombası

Sovyet liderlerin bombanın yapım emrini vermesiyle beraber projenin başındaki isim olan Meşhur Nükleer Fizikçi Andrei Dimreviç Sakarov Urallar gizli saklı nükleer tabanca laboratuvarında, 100 megatonluk bombayı geliştirmek için bir ekip seçer. Viktor Adamsky, Yuri N. Babaev, Yuri Trutnev Yuri Smirnov bu ekipte yer edinen en tanınmış isimlerdir. ilk olarak 100 megaton olması planlanan bomba yaratacağı nükleer felaketlerin öngörülememesi sebebiyle 50 megaton olarak tasarlanmıştır.
Yapımı tamamlandığında bomba tam olarak 27 ton ağırlığında ,8 metre uzunlukta ,2 metre genişliğindeydi.Bomba direkt patlama bölgesine götürülemediğinden tren yöntemiyle ve dikkat çekmemek için otomobil süsü verilerek taşınmıştır.Bombanın ağırılığı ve kıtalar arası mesafelrde kullanımına uygun tayyare bulunamadığı için hususi olarak Tupolev- 95 seçimi bir tayyare geliştirlmiş ve bomba bu uçakla atılacağı yere taşınmıştır. Bombayı taşıyan uçağın pilota ve ekibine geri dönülemeyecek bir vazife olduğu belirtilmiş ek olarak tayyare mürettebatını güvenli bir halde patlama alanından uzaklaştırabilmek için bombaya hususi yapım bir düşmeyi geciktirici 800 kilo ağırlığında paraşüt monte edilmiştir. Bu hususi güvenlik tedbirine karşın patlama esnasında tayyare hakikaten de tam manasıyla kaçamayarak 1 kilometre irtifa yitirmiştir. Bu hususi misyonda yer edinen Pilot Binbaşı Andrei E. Durnovtsev, Bombayı başarıyla bıraktıktan sonrasında ”Yarbay” rütbesine terfi ettirilerek ”Ulusal Kahraman” duyuru edilmiştir.Bombanın testi için hususi olarak Sibirya’nın kuzeyinde pek azca insanoğlunun yaşamış olduğu Novaya Zemleya adası tercih edilmiştir.Bomba 10,500 metrede uçaktan atıldıktan sonrasında saniyede 188 km hızla inişe geçmiş ve ortalama olarak 4000 metrede infilak etmiştir. Patlamanın gerçekleştiği anda tayyare 45 km güvenli mesafeye ulaşmıştı. Patlamının yaşanmasıyla beraber yaşanmış olan tazyik bulutu 64 km yükseğe çıkmış 40 kilometrelik bir yayılma göstermiştir.

7446_bombaKısa bir çalışmayla hazırlanan bu devasa bomba , esas olarak 3 kademeli bir hidrojen bombası olarak tasarlandı. İlk olarak fisyon bombası ateşlenerek termonükleer bombanın patlaması sağlanıyor. Patlatılan termonükleer bomba da fazlaca daha büyük öteki termonükleer bombaları ateşliyor. Sonuçta ortaya muhteşem bir enerji çıkıyor. Çar Bombası patladığı anda 8 kilometre çapında bir alev topu oluşturdu. 4 kilometre yükseklikte patlatılan bombanın oluşturduğu alev topunun yere değmesi bekleniyordu. Bombanın yarattığı şok dalgası yerden geri sekerek, alev topunu yukarı iterek hesapların şaşmasına sebep oldu. Patlama 4000 metre yüksekliğine karşın büyük bir ateş topu gökyüzüne yayıldı ve gözlemci uçakların tespitiyle patlama noktasının altında patlama basıncı 300 PSI olarak ölçüldü bu ölçüm Hiroşima’da yaşanmış olan tepe basıncın altı katıydı. Patlamanın flaş bulutlu gökyüzündeki aydınlığa karşın karşın, 1.000 kilometrelik bir mesafede göründü.Teste katılan bir gözlemci karanlık gözlükleriyle ile parlak bir ışık gördüğünü ve hatta 270 km mesafede bir termal nabız etkilerini hissettiğini açıkladı. Testin yapıldığı noktadan 55 kilometre uzaktaki Severny nahiyesindeki tüm binalar yok oldu. 270 kilometre uzakta teste katılan bir şahıs, ısı dalgasını hissetti. Patlama noktasından 100 kilometre uzaktaki insanların 3. aşama yanıkla karşılaşabileceği söyleniyor.

7446_tsar-bombasi_340713Çar Bombası’nın yarattığı şok dalgası sebebiyle 900 kilometre uzakta (İstanbul – Ankara arası 700 kilometre, hatırlatalım), Norveç’te ve Finlandiya‘da bazı evlerin camları patladı. Bombanın sebep olduğu sismik şok ise Dünya çevresinde 3 tur attı. Eğer bomba yer altında patlatılsaydı, 8.1 şiddetinde zelzele yaratacaktı.

Netice olarak gelinen noktada gerek teste katılan bilim adamları gerek projenin başındaki bilim adamlarının verdiği bilgiler ulusal sır sebebiyle bugün hala tartışmalıdır. Ek olarak bombanın etkilerinin tam olarak amacına hizmet edip etmediğiyle ilgili siyasal ve askeri çevrelerce meydana getirilen tartışmalar halen devam etmektedir.

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Novaya_Zemlya
http://tr.wikipedia.org/wiki/Andrey_Saharov
http://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%87ar_Bombas%C4%B1
http://nuclearweaponarchive.org/Russia/TsarBomba.html

Yazar:Erdal Uğur

#AN602 #Bombalar #hidrojen bombası #Sakarov #silahlar #Tsar bomb
Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.