Aşure Nedir?

Etkinlikler r1b 14/01/2021

Aşure, bilhassa Anadolu halkı adına geleneksel anlamda büyük bir öneme haiz olan, dini anlamda ise Hicri takvim baz alınarak Muharrem ayının onuncu gününde meydana getirilen bir tatlı çeşididir. İslami inanç kapsamında, Muharrem ayının onuncu gününde, Nuh Peygamber tarafınca bu tatlı yapılmıştır. Büyük Tufan’ın arkasından, hayatta kalanlar ile beraber karaya ayak bastıktan sonrasında, Nuh Peygamber elindeki son malzemelerden yapmış olduğu bu tatlıyı üretmiştir. Temel anlamda su, buğday, nohut, toz şeker, fasülye ve pirinç malzemelerinden meydana getirilen aşure, yer yer süsleme amacı güdülerek ceviz, çam fıstığı, badem, nar, susam ve tarçın benzer biçimde kuruyemiş, meyve ve baharatlardan da destek almaktadır. Ek olarak, bir vegan türü olarak ortaya çıkan bu yiyecek türünde, bu hususi durumunun organik sonucu olarak hiçbir hayvansal kaynaklı besin ürünü ya da malzemesi bulunmamaktadır.

5947_01005238_asure

Kökeni Arapça’daki aşara kelimesinden gelen aşure adı, Ermeni ve Rum kültüründe de yaygın şekilde bu tatlının yapılmasından dolayı bilinmektedir. İsim mevzusunda, Sami dillerindeki ortak kelimelerden biri olduğu sanılan aşure, Musevilik inancında da Büyük Kefaret Günü anlamında da kullanılmıştır. Ermeniler, 6 Ocak tarihinde “anuş – abur” yapmakta; Rumlar ise, buğday, kuru üzüm ve bal malzemelerinden yaptıkları “koliva” tatlısını kilise kapılarında dağıtmaktadırlar. Ek olarak bu gelenekte, bir tabağın içindeki aşurenin ortasına mum dikilerek, gömüt başına bırakma işlemi de yapılabilmektedir.

Alevi kültüründe ise aşurenin yeri ayrıdır. Kerbela Savaşı’nda Hüseyin bin Ali’nin öldürülmüş olduğu ve adamlarının katledildiği güne denk gelen tarihlerde aşure pişirilmesi, hem aşurede herhangi bir hayvansal besin olmaması ile, hem de harp günlerini çağrıştırması özelliği ile bir sertlik karşıtlığı yiyecek hususi durumunu çağrıştırmaktadır. Gene Alevi inancında, Muharrem ayında meydana getirilen aşure, komşular ve tanıdıklar ile paylaşılmaktadır. Buna ek olarak, 12 gün süresince et yememeye dayalı tutulan oruçlar da, aynı aşure kültürünün özünde olduğu benzer biçimde, şiddetin her türlüsüne karşı olabilmek amacı ile uygulanmaktadır.

5947_asure_12

Tüm bu bilinenler haricinde, aşure günü için bir ekip dini rivayetler de bulunmaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır;

* Hz. Adem’in işlediği günahtan sonrasında tövbesinin kabul edilmesi
* Hz. İdris’in diri olarak göğe yükseltilmesi
* Nuh Peygamber’in gemisinin tufandan kurtulması
* Hz. İbrahim’in ateşte yanmaması
* Hz. Yakup’un oğlu Yusuf’a ulaşması
* Hz. Musanın Kızıldeniz’den geçip İsrailoğulları’nı Firavun’dan kurtarması
* Hz. Yunusun balığın karnından çıkması,
* Hz. İsa’nın doğumu ve ölümden kurtarılıp göğe yükseltilmesi

Kaynakça:
http://tr.wikipedia.org/wiki/Aşure

Yazar:Baran Akçok

#Alevi #anadolu #Aşure #dini #kerbela #Kültür
Bir yorum bırak
Mail adresiniz kimseyle paylaşılmayacaktır.